Çin otomotiv sektörü 2026 yılının ilk yarısında da büyümesini sürdürdü. Ülkenin otomobil üreticileri birliği CAAM’ın verilerine göre otomobil ihracatı ocak-haziran döneminde 5,096 milyon adede ulaşarak geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 65,3 arttı. İlk altı ayda 5 milyon sınırının aşılmasıyla birlikte sektör, yıl sonunda 10 milyon araç ihracatı seviyesini yakalamaya hazırlanıyor.
Beklenenden 4 yıl önce
2023 yılında yapılan değerlendirmelerde Çin’in yıllık otomobil ihracatının 10 milyon adede 2030 yılında ulaşacağı öngörülüyordu. Ancak mevcut verileri bu hedefe 4 yıl önce ulaşıabileceğini gösteriyor.
Yılın başında jeopolitik gelişmeler, ticaret gerilimleri ve bazı düzenleyici adımlar nedeniyle ihracat artışının yavaşlayabileceği tahmin edilmişti. Buna rağmen ilk yarı sonuçları beklentilerin üzerinde gerçekleşti.
Üreticilerde ihracat payı yükseldi
Bununla birlikte Çinli büyük üreticilerin satışları içerisinde ihracatın giderek daha fazla yer kapladığı da görülüyor. CAAM verilerine göre Geely satışlarının yüzde 33,3’ünü, SAIC yüzde 34,6’sını, BYD ise yüzde 43,7’sini ihracat pazarlarında gerçekleştirdi. Bu oranlar geçen yılın aynı dönemine göre sırasıyla 18,9, 12,7 ve 14,4 puan arttı. Chery ise ilk yarıda toplam 1,357 milyon araç satarken bunun 939 binini yurt dışına gönderdi. Böylece şirket satışlarının yaklaşık yüzde 70’i ihracattan geldi.
Ticaret engelleri büyümeyi yavaşlatabilir
Çin’in otomotiv ihracatının önündeki en büyük engel olarak ticaret politikaları gösteriliyor. Özellikle gümrük vergileri, yerel üretim şartları ve yatırım zorunlulukları şirketlerin planlarını doğrudan etkiliyor.
Burada en öne çıkan ülkelerden birisi de Türkiye. ODMD verilerine göre 2026’nın ilk çeyreğinde Çin menşeli otomobil satışları 15 bin adet olarak gerçekleşti ve geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 12,8 geriledi. Aynı dönemde pazar payında da düşüş yaşandı.
Türkiye’nin uyguladığı ek gümrük vergileri süreç içerisinde birkaç kez değişti. Önce elektrikli otomobillere getirilen yüzde 40 ek vergi, daha sonra içten yanmalı ve hibrit binek otomobilleri de kapsayacak şekilde genişletildi Ardından, Türkiye’de yatırım yapacak üreticilere ek vergi muafiyeti sağlayan yeni düzenleme yürürlüğe girdi.
BYD, bu süreçte 1 milyar dolarlık yatırımla yıllık 150 bin araç kapasiteli fabrika ve Ar-Ge merkezi kuracağını açıklamış, tesisin 2026 sonunda üretime başlaması planlanmıştı. Ancak BYD’nin bu yatırımı askıya almasıyla şirkete sunulan teşvikler yıl başında kesilmişti. Çinli araçlara yönelik önlemler diğer ülkelerde de alınıyor. Örneğin AB, standart %10 ek gümrük vergiye ek olarak markaya özel cezai vergiler de getirmiş durumda. Bu ek vergi yükü yüzde 17 ile yüzde 35,3 arasında uygulanıyor.
